wtorek, 21 lutego 2017

Uwaga! Zaczynają się spore utrudnienia na szlakach!

Żeby mogło być lepiej, najpierw musi być gorzej – mówi stare przysłowie pszczół. Dobrze pasuje ono do tego, co się szykuje w związku ze startem budowy obiektów hydrotechnicznych w Puszczy Kampinoskiej, które mają poprawić regulację tutejszych stosunków wodnych.

Lista zamknięć szlaków:
·         Kampinoski Szlak Rowerowy na odcinku Dziekanów Leśny – Kaliszki (wstępnie do 31 marca);
·         czerwony szlak na odcinku Mogilny Mostek – uroczysko Szczukówek (wstępie do 15 marca);
·         żółty szlak im. A. Trębickiego (cały) Palmiry wieś – Mogilny Mostek (wstępie do 15 marca br.)
·         żółty szlak im. A. Janowskiego na odcinku Prusakowe – Babska Górka (wstępie do 15 marca br.);
·         zielony szlak na odcinku Posada Sieraków – Szczukówek (wstępie do 15 marca br.)

Ponadto zamknięty zostaje parking w Dziekanowie Leśnym (do odwołania). Z kolei parkowanie we wsi Palmiry na tzw. parkingu dużym ma być utrudnione (również do odwołania). Do dyspozycji turystów wciąż pozostaje tzw. parking mały, położony około 0,5 km na zachód, jadąc drogą Palmirską.

Przy okazji Kampinoski Park Narodowy zachęca do korzystania z odnowionego parkingu w Pociesze niedaleko cmentarza w Palmirach.





poniedziałek, 20 lutego 2017

Rusza budowa obiektów hydrotechnicznych, które spiętrzą kampinoskie bagna

W Kampinoskim Parku Narodowym rusza budowa obiektów małej retencji, które będą chronić kampinoskie bagna przed letnimi suszami. Po kilku latach prac analitycznych, projektowych i po uzyskaniu stosownych pozwoleń rozpoczyna się budowa 37 budowli hydrotechnicznych, które mają zatrzymać wodę w niewielkich kanałach i obniżeniach terenowych na terenie puszczy.

Pierwszych 15 obiektów powstanie do września bieżącego roku na obszarze Wilcza Struga (gm. Łomianki i Czosnów) i Żurawiowe (gm. Leszno). Będą to niewielkie budowle, takie jak progi, zastawki, przepusty i brody. Zbudowane będą także krótkie rowy doprowadzające wodę z istniejących kanałów do lokalnych obniżeń terenowych, a także grobla zabezpieczająca grunty wsi Sadowa i Izabelin Dziekanówek przed przelewaniem się wysokich wód z terenu parku.

Dla zapewnienia właściwych standardów ochrony przyrody prace budowlane nie będą prowadzone w okresie 15 marzec – 31 sierpnia. Zakończenie wszystkich prac budowlanych spodziewane jest w marcu 2018 roku.

Działania budowlane zostały poprzedzone długotrwałymi badaniami, analizami i symulacjami efektów planowanych działań. Wykonano między innymi bardzo dokładną mapę ukształtowania powierzchni bagien Puszczy Kampinoskiej do opracowania której wykorzystano metodę skaningu laserowego. Na jej podstawie wykonano komputerowe badania symulacyjne pokazujące zasięg oddziaływania planowanych budowli na wody KPN przy różnych stanach wód. W planowaniu działań opierano się także na wynikach badań glebowych, botanicznych i faunistycznych prowadzonych przez wiele lat na terenie KPN.

Budowa obiektów małej retencji prowadzona jest w ramach projektu „Kampinoskie Bagna” kierowanego przez KPN i finansowanego ze środków Funduszu LIFE+ i NFOŚIGW. Projekt realizowany jest od 2014 roku przy współudziale fundacji REC Polska, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.

Oprócz budowy urządzeń małej retencji w projekcie realizowane są także wykupy gruntów (125 ha), opracowywana jest strategia zarządzania populacją bobra, przygotowywane są wytyczne do użytkowania jazów na Łasicy oraz realizowanych jest szereg działań monitoringowych i informacyjnych.

Wszystkie działania projektowe zostały tak zaplanowane, by nie podwyższać poziomu wód podziemnych na gruntach prywatnych, w szczególności na terenach zabudowanych. Działania hydrotechniczne planowane są tylko na małych kanałach, które zbierają wodę z obszarów należących do Skarbu Państwa. Ze względów społecznych nie planuje się natomiast działań hydrotechnicznych na głównych kanałach puszczy: na Łasicy, Kanale Zaborowskim, Kanale Ł9 i Kanale Olszowieckim.

Pełny opis projektu można znaleźć na stronie www.kampinoskiebagna.pl


Źródło: Projekt „Kampinoskie Bagna”

czwartek, 16 lutego 2017

Do poczytania o Puszczy

W ostatnim czasie ukazało się kilka ciekawych tekstów o Puszczy Kampinoskiej. Poniżej ich krótki przegląd.

1. Puszcza Kampinoska 3-4/2016
W najnowszym numerze tego kwartalnika wydawanego przez Kampinoski Park Narodowy przeczytamy kilka interesujących artykułów. Polecam np. publikację o cięciach pielęgnacyjnych. Dowiecie się z niej, dlaczego w parkach narodowych przyroda nie jest zostawiana do końca sama sobie, ale wymaga interwencji człowieka, czasem w postaci kontrowersyjnego wycinania drzew.

Spacerując czerwonym szlakiem z Łomianek w kierunku cmentarza w Palmirach, z pewnością dostrzegliście po lewej stronie obniżenie terenu porośnięte obumarłymi brzozami – to tzw. Długie Bagno. Co to za miejsce i czy należy się niepokoić tymi drzewami – również o tym przeczytacie w „Puszczy”.

Poza tym znajdziecie tam artykuły poświęcone: wolontariatowi w KPN, festiwalowi „W krainie Chopina”, wyznaczaniu pierwszego pieszego szlaku w Puszczy Kampinoskiej, a także lelkach, bocianach, orlikach.

Numer „Puszczy” można pobrać bezpłatnie ze strony Parku.

2. Z serca Mazowsza
Miesięcznik pod takim tytułem od niedawna wydawany jest przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego. W numerze styczniowym znalazł się artykuł o możliwości uprawiania narciarstwa biegowego w Puszczy Kampinoskiej – zawiera m.in. propozycje dwóch ciekawych tras po tym lesie. Szkoda tylko, że – wszystko na to wskazuje – wraz z rozpoczynającą się właśnie odwilżą ostatecznie kończą się dobre warunki do uprawiania tego sportu.

3. Nowy blog o Puszczy
W blogosferze pojawiła się nowa strona o Puszczy Kampinoskiej pod tytułem „Puszcza Kampinoska pieszo i rowerem”. Znajdziemy tu bogato ilustrowane opisy wycieczek po „Kampinosie”. Na razie widać, że autorka ma dużo zapału do redagowania tej strony i życzę, by go szybko nie straciła. Sam wiem, jak czasem trudno znaleźć motywację (i temat) do pisania.

wtorek, 7 lutego 2017

Ile łosia w lesie, czyli Puszcza Kampinoska w liczbach

Ile zwierząt poszczególnych gatunków żyje w Kampinoskim Parku Narodowym? Czy ich liczba rośnie, a może maleje? Jaka jest powierzchnia lasów w Puszczy? Jaki odsetek KPN-u to grunty prywatne? Odpowiedzi na te i inne pytania można znaleźć w dorocznej publikacji „Ochrona środowiska” wydawanej przez Główny Urząd Statystyczny. Najnowsza ukazała się na początku tego roku i prezentuje statystyki za rok 2015. Wy nie musicie jednak jej wertować, bo najważniejsze dane dotyczące KPN-u macie poniżej jak na dłoni.

Lasy i tereny prywatne bez zmian
Nieco zaskoczyła mnie informacja, że od kilku ostatnich lat powierzchnia lasów oraz gruntów prywatnych w Puszczy Kampinoskiej utrzymuje się na stałym poziomie. Cały czas trwa bowiem akcja wykupu prywatnych nieruchomości, które potem bywają zalesiane. Jak widać, proces ten mocno spowolnił.

Bez większych przekrętów
Cieszy, że w ostatnich latach nie są już notowane przypadki kłusownictwa. Wprawdzie zdarzają się kradzieże drewna, ale nieliczne i na ogół nie dotyczą wysokich sum. Oczywiście nasuwa się pytanie, jak dużo przypadków umknęło uwadze strażników. Swoją drogą, każdy, kto był w Puszczy Kampinoskiej, zdaje sobie sprawę, że najbardziej problematyczną nielegalną działalnością w tym miejscu wcale nie jest kłusownictwo czy kradzież drewna, ale pozbywanie się śmieci. Tego, niestety, statystyki nie obejmują.

Zwierząt coraz więcej (ale nie wszystkich)
Jak widać na poniższych wykresach, ostatnie lata to dynamiczny wzrost populacji wielu gatunków zamieszkujących kampinoskie ostępy. Najwięcej jest oczywiście saren i dzików, których liczebność jest ograniczana przez odstrzał. Zwróćcie uwagę, że w 2015 roku odstrzelono więcej dzików, niż liczy ich populacja! Dobrze pokazuje to, jak szybko się te zwierzęta rozmnażają.


O odstrzał na razie nie musi martwić się symbol parku, czyli łoś. Jego populacja dochodzi już do pół tysiąca! Uwagę zwraca także szybki wzrost liczby bobrów – być może to znak, że warunki wodne panujące w Puszczy coraz bardziej odpowiadają tym zwierzętom? Rekordowym przyrostem populacji może się natomiast pochwalić wydra – pomiędzy rokiem 2014 a 2015 liczba tych zwierząt wzrosła blisko trzykrotnie!



We wszystkich tych wykresach smuci tylko spadająca od lat liczba rysi. Jak widać, ich reintrodukcja nie zakończyła się sukcesem, bo jeśli podana w roczniku liczba dwóch sztuk na cały KPN jest prawdziwa, to trudno mieć nadzieję, że gatunek ten sam się w Puszczy utrzyma.



Drewno na stałym poziomie
Przyzwoicie wyglądają także liczby dotyczące wycinki drewna (tej legalnej). Od lat utrzymuje się ona mniej więcej na stałych poziomie, czyli w okolicach 20 tys. metrów sześciennych rocznie. Jak już kiedyś pisałem, w przeliczeniu na kilometr kwadratowy lasu i w porównaniu ze zwykłymi lasami gospodarczymi są to wartości niewielkie. Oczywiście zawsze można zapytać, a czemu w ogóle nie zaprzestać wycinki. W końcu to park narodowy. Ale to już temat na dłuższą debatę.




2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
wybrane elementy struktury powierzchni KPN [ha]
lasy
28 259
28 255
28 255
28 255
28 255
28 255
28 255
grunty prywatne
5113
5072
4996
5168
5168
5168
5168
nielegalna działalność
kradzieże drewna [l. przypadków]
14
9
12
8
15
16
12
wartość kradzieży [zł]
2808
3362
5100
3230
3999
17236
7369
kłusownictwo  [l. przypadków]
3
2
2
2
3
0
0
liczba zwierząt w KPN
sarna
2600
2500
2200
2675
2800
2759
4100
dzik
764
686
518
600
1054
831
1081
lis
427
362
305
345
325
326
599
bóbr
151
154
144
254
171
263
509
łoś
320
312
330
354
381
381
489
jeleń
142
150
153
208
218
273
316
wydra
2
6
6
4
20
25
65
bocian czarny
20
18
12
24
22
24
36
wilki
0
0
0
0
0
0
11
ryś
9
6
7
5
8
5
2
liczba odstrzelonych zwierząt
odstrzał dzików
572
424
234
307
559
728
1269
odstrzał saren
61
54
33
42
51
53
87
odstrzał jeleni
0
6
5
4
15
18
30
wycinka
pozyskanie drewna [tys. m sześc.]
23,5
18,6
20,5
20,1
20
20,8
21,6